Denemeden Dönmeyin: Orta Doğu Mutfağından 10 Geleneksel İçecek

Orta doğu mutfağı hurmalı sütlü çay

“Farklı kültürlere ait lezzetleri tatmayı seviyorum.” cümlesi, neden seyahat edildiğine dair sorulan soruya verilen en klişe cevaplardan biri olabilir çünkü adını hiç duymadığımız bir yemeği, tatlıyı veya içeceği deneyimlemek, hoşumuza giden kısımlarını öğrenip her zaman yaptığımız tariflere küçük dokunuşlar eklemek işin en keyifli kısmı belki de. Benim favorim, hem bizim damak zevkimize hitap etmesi hem de Hindistan etkisiyle baharatların şov yapması sebebiyle Orta Doğu mutfağı. Arap dünyasının gastronomiye kazandırdığı bütün tarifleri tatmayı kendime görev edindim; geleneksel içecekler içinde en meşhur olan 10 tanesini de bu yazıda listeledim.  

Orta Doğu Mutfağı: 10 Geleneksel İçecek


Orta Doğu mutfağından geleneksel içecekler

OKUMAYA VAKTİNİZ YOK MU?

Sorun değil! Bu yazıyı daha sonra okumak için Pinterest’e kaydedebilirsiniz.

1. Arabic Coffee (Arap kahvesi)

UNESCO’nun Somut Olmayan Kültürel Miraslar listesinde bulunan Arap kahvesi, diğer adıyla gahwa veya qahwa, Arap misafirperverliğinin en güzel örneklerinden bir tanesi. İçine koyulan kakule, karanfil, safran gibi baharatlar sebebiyle lezzeti, bildiğim kahvelerin hiçbirisine benzemiyor. Körfez ülkelerinden birine geldiğinizde pek çok yerde ikram edildiğine denk gelebilirsiniz çünkü bizim kültürümüzde çay ne ise, buralarda gahwa o demek. Fakat en güzelinden yerel hurma veya luqimat tatlısı eşliğinde keyfine varmak için bir restoranda içmenizi tavsiye ederim.

Ortadogu icecekleri Arap kahvesi sürahi Bedevi çadırı

Orta Doğu mutfağı ve Arap kültüründe bu kadar önemli yer tutmasının ve cömertliği simgelemesinin hikâyesi Bedevîlerin yaşam tarzına dayanıyor aslında. Çölleri aşarak göçebe bir hayat süren Bedevîlerin geniş çadırlarının kapısı daima Tanrı misafirlerine açık. Kervanlar mola verirken, başka bir yolcuyu ağırlamaya hazır olacak şekilde yerleşiyor; çadırlar geniş alana yayılacak şekilde kuruluyor; çaylar, kahveler misafire de yetecek şekilde fazladan demleniyor.

Arap kahvesinin faydaları da sürekli içme isteği uyandırıyor. Bol suyla ve şekersiz demlenen qahwa, içindeki kakule, faydalı baharatlar ve yanında tüketilen hurmayla birlikte vücuttaki su ve mineral oranını dengeleyip çölde susuz kalan bünyelerin dehidre olmasını önlediği için yüzyıllardır bölgede en çok tüketilen içeceklerden bir tanesi.

Hastanenin bekleme salonu, otel resepsiyonu gibi Arap kahvesinin ücretsiz ikram edildiği yerlerde termos ve tek kullanımlık minik karton bardakların kullanıldığına denk gelmeniz çok normal. Ancak geleneksel ikram şeklinde kahve, dallah adı verilen metal kahve sürahisine konur ve minik porselen fincanlarda içilir.

2. Bedouin Tea (Bedevî Çayı)

Çay getiren garsona kaşığı aynen iade ediyorsanız Bedevî çayını içerken “Çayın tadını alamıyorum!” diye isyan edebilirsiniz çünkü bu çayın en temel özelliği, şekerle birlikte demlenmesi. Büyük bir demliğe koyulan şeker ve su birlikte kaynatılır, üzerine çay ilave edilir ve demlemeye bırakılır; hazır olduktan sonra minik cam bardaklarda servis edilir.

Arap çayı Ürdün Bedevi çayı ve kahvesi

Bedeviler, geniş bir coğrafyaya yayılmış bir kabile olduğu için demleme tekniği ve kullanılan çay bakımından bölgesel farklılıklar olabilir. Yağmur yağdığı zaman çölde ortaya çıkan, marmaraya dedikleri bir çeşit adaçayı var; Bedevi çayı demlemek için sadece bu adaçayı kullanılabilir veya içine siyah çay ilave edilebilir. Diğer bir seçenek de yine çöl bölgesine özel olan habak dedikleri nane çeşidini eklemek. Soğuk algınlığına karşı koruduğu için kış mevsiminde daha çok adaçayı, ferahlatıcı özelliği olduğu için yaz mevsiminde daha çok nane tercih edilse de her türlüsüne denk gelmeniz mümkün.  

Olur da yolunuz Ürdün’e düşerse Bedevî çayını içmeden dönmek için ise büyük bir çaba sarf etmeniz gerekir; hem her yerde ikram edilir hem de ikram edilen çayı geri çevirmek kabalık sayılır.

3. Chai Karak (Karak çayı)

Ortadoğu içecekleri Katar çayı Karak tea

Karak çayı; içinde kakule, tarçın, zencefil, safran gibi baharatların bulunduğu Hindistan kökenli bir çeşit sütlü çay. “Karak tea” de denilen bu içeceği, birebir aynısı değil ama Masala çayı olarak tanımış olabilirsiniz; Starbucksçası “Chai Tea Latte” diyeyim de tam anlaşılsın.

Karak çayı bütün Körfez ülkelerinde yaygındır, çoğu restoranda bulunur ama en çok Katar’da içildiği, hatta Katar’ın gayri resmî içeceği olduğu bilinir.

Karak çayının kesin ve net bir reçetesi olmadığı için her restoranda farklı bir tarifi tatmanız mümkün. Damak zevki de kişiden kişiye değiştiği için –kimi safranlı sever, kimi tarçını bol sever- “En iyi karak çayı şurada içilir” konusu bana kalırsa biraz göreceli. İçinde yaşadıkça favori mekânınızı belirlersiniz ama turist olarak geldiğinizde, çoğunluğun tercih ettiği herhangi bir yerde, hatta bir büfede bile deneyebilirsiniz bence. Sevip sevemeyeceğinizi garanti edemiyorum.

4. Chai Haleeb (Kakuleli çay)

Tarifi karak çayına çok benzeyen Chai Haleeb yapmak için siyah çay ve süt, sadece kakule ile demlenir; isteğe göre karanfil veya tarçın ilavesi yapılır. Zencefille arası hiç iyi olmayanlar Chai Haleeb’i karak çayından daha çok sevebilirler. Çayın orijini hakkında kesin bir bilgi yok, Körfez ülkelerinde demlenir ve her mekân kendi yorumunu katabilir fakat genel olarak sütlü ve kakuleli çay “Yemen çayı” olarak bilinir.

5. Magrebi Mint Tea (Ataay | Nane Çayı)

Kuzey Afrika ülkelerinde günlük olarak tüketilen naneli çayı biz Bahreyn ve Suudi Arabistan’da Fas çayı adı altında bulup içeriz. Bedevî çayına da benzeyen naneli Fas çayı, taze nane yapraklarının üzerine demlenmiş yeşil çay koyularak yapılır ve “Şekersiz olsun.” demediğiniz sürece bol şekerli ikram edilir. Hazmı kolaylaştırdığı için genellikle öğle yemeğinin üstüne tüketilir.

Naneli fas çayı demlik yeşil çay
Fotoğraf kaynağı: Unsplash

6. Saudi Champagne (Suudi Şampanyası)

Alkol tüketmenin hâlâ tamamen yasak olduğu Suudi Arabistan’daki süpermarketlerde, bira, şarap ve şampanyaya tıpatıp benzeyen ambalajlarıyla bir anlık şoka uğratan bazı içecekler var: Alkolsüz malt içecekleri ve bence Suudi Arabistan mutfağının alametifarikası olan Suudi şampanyası. Adından da anlaşılacağı üzere; içinde alkol olmayan ama görüntüsü ve tadıyla şampanyayı aratmayan, yaz sıcaklarında içinizi ferahlatacak harika bir Suudi içeceği.

Orta doğu mutfağı Arap içecekleri Suudi şampanyası Arap lokantası

Şampanyanınkine benzer bir şişede hazır satılan alternatifleri sizi kandırmasın, ev yapımının yerini hiçbirisi tutmuyor. Suudi şampanyası denemek isteyenlerin öncelikli durağı bir Arap lokantası olmalı. Her lokantanın farklı tarifleri olabilir ama genel olarak elma, portakal, nane, elma suyu, soda ve/veya gazoz karışımından oluşuyor.

7. Limonana (Naneli Limonata)

Yine isminden ne olduğunu kolayca anladığımız bir Orta Doğu içeceği: Limo-nana (nane).

Ürdün Gezi Rehberi yazısında demiştim ki “Böyle bir limonata olamaz; bulduğunuz yerde için!” Aslında yapılışı bizim bildiğimiz limonatadan çok farklı değil; taze sıkılmış limonu, bol nane, şeker ve su ile karıştırıyorlar, üzerine parçalanmış buz ilave ediyorlar, tıpkı buzlaş gibi oluyor ama sanıyorum kerameti bölgenin limonu ve nanesinde. Çıtayı yükseltmek için içine azıcık gül yaprağı ilave edenler de oluyormuş.

Orta doğu mutfağı Ürdün yemekleri limonana

Ben Limonana‘yı Ürdün’le sevdim ve övdüm ama yaz aylarında İsrail de dâhil olmak üzere pek çok Orta Doğu ülkesinde rahatlıkla bulunan ve bol bol tüketilen doğal bir antioksidan. Bulduğunuz yerde için 🙂

8. Jallab (Jellab)

Jellab’ı ilk kez Dubai’deki bir Lübnan lokantasında denediğimde gelmiş geçmiş en iyi şerbet olduğunu düşünmüştüm, hâlâ da fikrim değişmedi. Jellab, Suriye ve Lübnan mutfağına ait fakat diğer Orta Doğu ülkelerinde de bulup içebileceğiniz, aroması başınızı döndürecek bir şerbet. (Kabul ediyorum, biraz abarttım.) Gül suyu sevmiyorsanız muhtemelen hoşunuza gitmez çünkü hurma şurubu (ya da üzüm pekmezi) ve gül suyundan yapılıyor; içine çam fıstığı ve kuru üzüm ilave ediliyor. İçindekileri yazarken bile kansızlığa iyi gelen jallab, Ramazan ayında parlayan bir yıldız.

Orta doğu mutfağı Lübnan yemekleri Jallab şerbeti

9. Laban drink

Laban, Arap dünyasında yoğurt veya yayıkaltı suyu yerine kullanılan bir kelime. Laban drink -kısaca yine Laban- ise bir nevi Arap ayranı.

Doğu Akdeniz ülkelerinde laban içeceğini, yoğurdu suyla karıştırarak yaptıkları için bizim bildiğimiz ve sevdiğimiz ayrana çok benzer bir içecek ortaya çıkıyor.

Diğer Arap ülkelerinde ise yoğurttan farklı olarak, laban içeceği fermente edilmiş sütten elde ediliyor. Sade olanın bana pek hitap etmeyen, tuhaf bir tadı var. Salatalık, nane ve/veya sarımsak ilavesi yapılmadığı sürece çok keyifli bir içimi yok açıkçası ama buralarda nasıl yaptıkları hakkında fikir sahibi olmak adına denemek lazım. Hurma, gülsuyu, safran veya kırmızı meyveler eklenerek yapılmış enteresan aromalı seçeneklerini görürseniz şaşırmayın.

10.Saffron Milk (Safranlı süt)

Hint mutfağının etkileri fazlasıyla hissedilen Arap yemeklerinde en çok kullanılan baharatlardan birisi, yukarıda da adını sık sık tekrarladığım safrandır. Dünyanın en pahalı bitkilerinden olmasına rağmen mucizevi olduğu düşünülen faydalarıyla Orta Doğu mutfağı için temel taşlardan bir tanesi. Safran koyulmuş bir yemeği limon kabuğuna dönen tatlı bir sarı renginden tanıyabilirsiniz. Hem olumlu etkileri hem de sadece iki malzemeden oluşan basit tarifi ile safranlı süt ise, Arap mutfağında bolca tüketilen bir içecek. Sanılanın aksine Arap Yarımadası’nda da gayet soğuk olabilen kış günlerinde tercih edilir çünkü azıcık safranın üzerine sıcak süt ilave edilerek hazırlanır.

Orta Doğu mutfağı içinde devede kulak sayılabilecek bir kısmı paylaşıp gelecekteki seyahatlerinizde kullanmanız adına biraz fikir vermeye çalıştım ancak listede bulunan içecekleri herkesin sevip sevemeyeceğini kestiremiyorum. Yine de Arap ülkelerinden birisine seyahat ettiğiniz zaman bu lezzetleri denemeniz konusunda ısrarcıyım çünkü kendi tecrübenize göre fikir sahibi olmak en güzeli! Aklınızda kalacağına midenizde kalsın 🙂

İlginizi Çekebilecek Yazılar

Lübnan | Beyrut Gezi Rehberi »

48 Saatte Adım Adım Beyrut Gezilecek Yerler »

Ürdün Pahalı mı? Ürdün’de Fiyatlar ve Gezi Maliyeti »

Dubai Seyahatini Kolaylaştıracak Telefon Uygulamaları »

Bahreyn’de Maaşlar ve Asgari Ücret Detayları »

“Denemeden Dönmeyin: Orta Doğu Mutfağından 10 Geleneksel İçecek” yazısı hoşunuza gittiyse diğer yazılardan güncel olarak haberdar olmak için sayfanın altında bulunan formu doldurarak e-posta grubuna abone olabilir veya sosyal medya hesaplarımı takip edebilirsiniz.

DAHA SONRA OKUMAK İÇİN PINTEREST’E KAYDEDİN.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir